بیماری های زنان زایمان نازایی

دکتر مریم لطفی زاد متخصص بیماری های زنان زایمان نازایی

آندومتریوز - علل ودرمان


آندومتریوز


در بیماری اندومتریوز ، بافت های نرمال پوششی لایه داخلی رحم ( آندومتر ) در سایر قسمت های بدن رشد می کنند . این اختلال بطور شایع تخمدانها( آندومتریوما یا کیست شکلاتی) و روده بزرگ و دیواره لگن را درگیر می سازد . ندرتا" بافت آندومتر به خارج از ناحیه لگن منتشر شده و سبب چسبندگی احشا و ارگانها به هم می شود .بر طبق آمار انیستیتو طب آمریکا ، حدود 10 تا 15 % از خانم ها دارای این بیماری هستند و شیوع این بیماری در افراد مبتلا به نازائی به 30% می رسد .

نشانه ها و علائم بیماری

درد قبل و در طول پریود( دیسمنوره ) ، شایع ترین نشانه بیماری است . در برخی از افراد مبتلا این درد ممکن است بسیار شدید و ناتوان کننده شود . درد حین رابطه جنسی و پس از آن و نبز درد هنگام دفع ادرار و مدفوع نیز ممکن است رخ دهد . این درد گاهی به فرم درد های  ��85زمن لگنی و یا قسمت تحتانی پشت تظاهر میکند. گرچه اکثریت خانم های دارای این بیماری ، درد مختصری ذکر می کنند .
اختلالات پریود به صورت خونریزی شدید پریود ( منوراژی ) و لکه بینی بین دو پریود ( منو متروراژی ) از دیگر علائم این بیماری می باشند .  

اندومتریوز و نازائی

گاهی تنها علامت اندومتریوز ، نازائی و ناباروری می باشد . تخمین زده می شود که حدود یک سوم مبتلایان به این بیماری ، دچار کاهش قدرت باروری بدلیل اختلال ایجاد شده در حرکت لوله های رحمی بر اثر چسبندگی های لگنی می باشند .
امروزه ، خوشبختانه با کمک داروهای تحریک تخمک گذاری نظیر کلومیفن سیترات و لتروزول و روش های لقاح مصنوعی نظیر آی وی اف ، پیشرفت های چشمگیری در درمان نازائی ناشی از آندومتریوز انجام شده است . بروز حاملگی در مبتلایان به این بیماری ، در برطرف کردن علائم و درد های ناشی از آن بسیار موثر است .

تشخیص بیماری

با معاینه دو دستی لگن توسط پزشک و لمس آدنکس ها ( تخمدان ها و لوله های رحمی ) و رحم می باشد . گاهی مواقع کیست های تخمدانی حاوی آندومتریوز ( کیست شکلاتی یا آندومتریوما ) در هنگام معاینه لمس می شوند . فورنیکس خلفی رحم نیز گاهی دارای ضایعات گره مانند در لمس می باشد . حرکت جانبی رحم در لمس نیز اکثرا بر اثر چسبندگی های ناشی از بیماری محدود و دردناک است . در موارد ضایعات مشکوک در لمس ، پزشک اسکن لگن شامل سونوگرافی ترانس واژینال و سی تی اسکن و یا ام آر آی در خواست میکند گرچه باید در نظر داشت که ضایعات کوچک با این روش ها قابل مشاهده نمی باشند .
امروزه از لاپاراسکوپی برای تشخیص بیماری استفاده زیادی می شود .
تست خونی CA-125      گاهی موارد برای کمک به تشخیص و نیز ارزیابی درمان بکار می رود .
تشخیص قطعی بیماری با انجام آزمایش پاتولوژی روی نمونه بافت های برداشت شده حین لاپاراسکوپی و یا عمل جراحی باز شکم ( لاپاراتومی ) می باشد .

درمان دارویی اندومتریوز

برای درمان موارد خفیف بیماری ، قرص های ضد التهابی غیر استروئیدی نظیر ایبوپروفن و مفنامیک اسید کاربرد دارند . جهت درمان فرم های شدید تر بیماری ، قرص های ضد بارداری خوراکی و نیز آگونیست های GNRH  نظیر دکاپپتیل استفاده می شوند . عوارض دکاپپتیل شامل گر گرفتگی و خشکی واژن و تغییرات خلق و خو و پوکی استخوان در موارد مصرف بیش از 6 ماه می باشد . دکاپپتیل با ایجاد یائسگی کاذب و مصنوعی ، کمک زیادی به رفع علائم بیماری می کند و در موارد مصرف طولانی آن مصرف قرص استروژن – پروژسترون جهت پیشگیری از عارضه پوکی استخوان ضروری است .  

درمان جراحی

به دو روش جراحی باز ( لاپاراتومی ) و جراحی بسته ( لاپاراسکوپی ) می تواند انجام شود . معمولا برای درمان ضایعات وسیع بیماری و یا درد های بسیار شدید و مواردی که زن مایل به بارداری در آینده نباشد درمان جراحی باز با انجام هیسترکتومی ( برداشت رحم و تخمدانها ) انجام می شود . درمان کیست های شکلاتی یا آندومتریوما ( سایز از چند میلی متر تا بیش از 10 سانتی متر ) نیز فقط با درمان جراحی ( باز یا بسته ) میسر است و درمان دارویی برای آنها تاثیری ندارد .


برچسب‌ها: دکاپپتیل, آندومتریوما, کیست شکلاتی تخمدان, آندومتریوز, لاپاراسکوپی
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و ششم بهمن 1390ساعت 16:24  توسط دکتر مریم لطفی زاد متخصص بیماری های زنان  |